AYEDAŞ, Başkent ve Toroslar bölgelerinde MASS onaylı akıllı sayaç: tesisat muayenesi ve iç tesisat projesinde hangi sayaç? (01.03.2026'dan itibaren)

Yeni bir bina ya da bağımsız bölüm için ilk elektrik bağlantısını yaptırıyorsanız, sayacın değiştiği bir tadilat yapıyorsanız ya da iç tesisat projesi hazırlatıyorsanız Anadolu Yakası (AYEDAŞ), Başkent ve Toroslar elektrik dağıtım şirketlerinin 01.03.2026'dan itibaren uyguladığı bir kural sizi ilgilendirir: panoya takılacak sayacın tipi panodaki sayaç sayısına göre belirleniyor ve iç tesisat projesinde de aynı tip gösteriliyor. Bu yazı kuralı, sonradan gelen iki duyurunun onu nerede değiştirdiğini ve nerede değiştirmediğini, ayrıca duyurunun andığı düzenlemeyi anlatır.

Bu kurallar kimin için? Kaynak, bu üç dağıtım şirketinin Yeni Bağlantı Takım Yöneticiliği'nin 11.12.2025, 25.02.2026 ve 04.03.2026 tarihli duyurularıdır. Başka bir dağıtım bölgesindeyseniz uygulama farklı olabilir; kuralı kendi dağıtım şirketinizden teyit edin. 17.10.2026 itibarıyla elimizdeki son duyuru 04.03.2026 tarihlidir; sonradan bir değişiklik yapıldıysa bu yazıda yoktur.

Üç sayaç adı: EKO (haberleşmesiz), EKO RS-485 (haberleşme portlu EKO) ve PRO. Usul ve Esaslar, EKO'yu PRO'ya göre kısıtlı özelliklere sahip akıllı sayaç, PRO'yu ise iki yönlü veri haberleşmesini destekleyen ve teknik şartnamesinde tanımlanan ilave özellikleri taşıyan akıllı sayaç diye tanımlar (md. 3/1-a, b). Duyurular üçünün de "MASS onaylı" olmasını ister (aşağıda).

Kısa cevap

• 1 sayaç: MASS onaylı EKO (haberleşmesiz).
• 2–3 sayaç: hepsi MASS onaylı EKO RS-485.
• 4 ve üstü: bir bölümü PRO, kalanı EKO RS-485; PRO sayısı, sayaç sayısının 11'e bölümünün yukarı yuvarlanmasıyla bulunur; sayaçlar haberleşme kablosuyla bağlanır.
• Aynı tipler iç tesisat projesinde de gösterilir.
• Sonraki iki duyuru, sayaç temin edilemezse ve "mevcut piyasa koşulları oluşuncaya kadar", yalnız tesisat muayenesinde EKO RS-485'i de kabul eder: PRO yerine (25.02.2026) ve haberleşmesiz EKO yerine (04.03.2026; yalnız hizmet alım yöntemiyle elektrikçi tarafından sayaçları tesis edilen başvurularda). Proje için esneklik yazılı değildir. Muayene kuralının kapsamı için aşağıda "Hangi işler kapsamda?".

Pano başına sayaç sayısına göre hangi sayaç?

Kural, 01.03.2026'dan itibaren tesisat muayenesi yapılarak ilk kez enerji arzı sağlanacak işler ile dağıtım şirketine onaya sunulacak iç tesisat projeleri içindir (11.12.2025 duyurusu). Duyuru tesisat muayenesi kuralını hizmet alım yöntemiyle tesis edilen sayaçlarla niteler ve daha önce muayenesi reddedilmiş işleri de kapsar; ayrıntı aşağıda "Hangi işler kapsamda?".

Formülden örnekler: 12 sayaçlı panoda 2, 23 sayaçlıda 3, 34 sayaçlıda 4 PRO. Duyurunun Tablo-A'sında 66 sayaç iki satırda geçiyor (56–66 ve 66–77); formül 66 için 6 verir. Tablonun öteki satırları formülle uyumludur; çakışma yalnız 66'dadır; 66 sayaçlı bir panoda PRO sayısını dağıtım şirketinize teyit edin. Duyuru, panoda sayaç montajı için en az MASS onaylı sayaçların ölçüsünde yer planlanmasını ister; ölçüler duyurudaki bir görselde, bu yazıya almadık.

PRO hangi sayaç olur? Duyuru şu öncelik sırasını verir: trifaze sayaç (hiç yoksa monofaze); ortak alan sayacı (ortak alan, asansör vb.); yeterli ortak alan sayacı yoksa ticarethane sayacı; yeterli ticarethane sayacı da yoksa mesken ve/veya diğer bağımsız bölüm sayaçları. Usul ve Esaslar da PRO'nun tesis edileceği tesisat belirlenirken trifaze beslemeli tesisatlara, birden fazla trifaze varsa ortak kullanım ve ticarethane abone grubuna öncelik verir (md. 8/1).

Duyuru zinciri: üç katman

Bu iki esnekliğin ortak yanları: yalnız tesisat muayene aşamasını anarlar; sayacın temin edilememesi koşuluna bağlıdır; "mevcut piyasa koşulları oluşuncaya kadar" geçicidir. Duyurular bir bitiş tarihi ya da temin edilememenin nasıl anlaşılacağı konusunda bir şey yazmaz. 25.02 notu haberleşme kablolarının muayenede yine isteneceğini söyler; PRO yerine EKO RS-485 kabul edilince bunun nasıl uygulanacağını açıklamaz. Proje için ayrı bir esneklik yazılı değildir; 25.02 notu proje kuralında farklı bir değişiklik olmadığını söyler. Projeyi bu yüzden 11.12.2025 kuralına göre hazırlamanızı öneririz.

Hangi işler kapsamda? 11.12.2025 duyurusu tesisat muayene kuralını, Usul ve Esaslar kapsamında "hizmet alım yöntemiyle sayaçları elektrikçiler tarafından tesis edilen ve bedelleri dağıtım şirketi tarafından karşılanan" işler için bildirir; 04.03.2026 esnekliği de aynı yöntemle tesis edilen başvurular içindir; 25.02.2026 notu da muayene cümlesini hizmet alım nitelemesiyle kurar (bedel ibaresi olmadan). Proje kuralı bu nitelemeyi taşımaz; duyurunun 2 numaralı notu da sayaç tedariki yapılacak yeni başvurularda MASS onaylı sayaç tedarikini hatırlatır. "Hizmet alım yöntemini" duyuru açıklamıyor; incelediğimiz yönetmeliklerde ve Usul ve Esaslar'da duyurudaki anlamıyla bir karşılığını bulamadık. Sayacı kimin, hangi yolla temin edeceğini başvuruda dağıtım şirketinize sorun.

Geçiş dönemi: 11.12.2025 duyurusuna göre 01.01.2026–28.02.2026 arasında tesis edilecek sayaçlar, önceki süreçte olduğu gibi en fazla 1 yıllık (2025 veya 2026 imal yıllı) TEDAŞ onaylı ya da MASS uyumlu olmak koşuluyla tesisat muayene aşamasında kabul edilecekti. Aynı duyurunun 3 numaralı notuna göre, muayene başvurusu 2026'da ya da öncesinde yapılmış olsa da 01.03.2026 ve sonrasında yapılan tesisat muayenesinde yeni kurala göre MASS onaylı sayaç istenir. Ocak–Şubat 2026'da takılıp muayenesi 01.03.2026'ya ya da sonrasına kalan bir sayaç için iki hükümden hangisinin uygulanacağını duyuru yazmaz; böyle bir dosyanız varsa dağıtım şirketinize sorun.

Tadilatta ne değişir?

01.03.2026'dan itibaren tesisat muayenesi yapılacak tadilatlarda, sayaç değişiyorsa (duyuru yalnız bu durumu anlatır):

Ek bağlantıyla eklenen sayaç, MASS onaylı EKO RS-485 olmalıdır. Tadilat projelerinde sayaç tipini ve türünü belirtmek yeterlidir. Tadilat başvurusunun genel akışı için Tadilattan önce mi, sonra mı? yazımıza bakın.

"MASS onaylı" ne demek?

Duyurular ifadeyi tanımlamaz. Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği, Milli Akıllı Sayaç Sistemi'ni (MASS) sayaç ve/veya uçbirim ile merkezi haberleşme yazılımı arasında uzaktan iki yönlü veri haberleşmesini mümkün kılan akıllı sayaç sistemi olarak tanımlar (md. 3/1-ş) ve MASS kapsamındaki sayaç, modem gibi birimlerin TEDAŞ'ın onayladığı birlikte çalışabilirlik test prosedürlerine göre yapılan testlerle onaylanacağını söyler (md. 5/3). Duyurudaki ifadenin bu onayı kastettiği bizim yorumumuzdur; marka ve model listesi de duyuruda yok. Sayacı almadan önce dağıtım şirketinizden ya da tedarikçinizden teyit edin.

Duyurunun andığı düzenleme: Usul ve Esaslar

11.12.2025 duyurusu kuralı, 05.12.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan "Akıllı Sayaç Sistemlerinin Yaygınlaştırılmasına ve Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar" kapsamında bildirir (EPDK Kurulu'nun 04.12.2025 tarihli ve 13995 sayılı kararı). Usul ve Esaslar 01.03.2026'da yürürlüğe girmiştir (md. 11). Duyuruyla karşılaştırınca:

• 4 sayaç eşiği ve PRO sayısı: İlk kez sayaç tesis edilecek yerlerde, ortak sayaç panosunun bulunması ve panoda 4 ve üzerinde sayaç olması gereken durumlarda PRO ve PRO ile haberleşme irtibatı sağlanan EKO sayaçlar tesis edilir (md. 4/1). PRO sayısı için formül aynıdır, ama md. 4/2 onu en fazla sayı olarak tanımlar ve panodaki tüm sayaçların uzaktan haberleşmesi sağlanırsa daha az PRO tesis edilebileceğini söyler. Duyuru sayıyı "kadar" diye ister ve bu istisnayı anmaz; daha az PRO düşünüyorsanız önce dağıtım şirketine sorun. 4–11 sayaçlı panoda md. 4/1 zaten PRO tesisini öngördüğünden bu istisna pratikte 12 ve üstü sayaçlı panolarda anlam taşır.
• EKO'da RS-485: Ortak sayaç panosu bulunan yerlerde ilk kez sayaç tesisinde kullanılacak tüm EKO sayaçların RS 485 portlu olması zorunludur (md. 8/3); duyurudaki EKO RS-485 şartıyla uyumludur.
• Tek sayaçlı pano: EKO (haberleşmesiz) şartını Usul ve Esaslar'da da Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği'nde de bulamadık; md. 4/3 bu yerler için Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde "uygun tipte" sayaç der. İncelediğimiz metinlerde şart yalnız duyuruda geçiyor.
• Duyuruda olmayan bir şart: 01.06.2026'dan sonra tesis edilen PRO sayaçların teknik kalite kayıt özellikli (md. 3/1-e) olması zorunludur; aynı kofreden enerjilenen birden fazla PRO'da ikisinin bu özellikte olması yeterlidir (md. 8/4). PRO alırken tedarikçinizden ve dağıtım şirketinizden teyit edin.

Usul ve Esaslar'ın md. 5–7'si mevcut sayaçların değiştirilmesini düzenler; bu yazının konusu dışındadır.

Sık sorulan sorular

Panomda 6 sayaç var. Kaç tanesi PRO olmalı?

İlk kez enerji arzı sağlanacak bir panoda 4–11 sayaç varsa 1 PRO istenir (11.12.2025 duyurusu); kalan beş sayaç EKO RS-485 olur ve PRO ile haberleşme kablosuyla bağlanır. Hangisinin PRO olacağı: yukarıdaki öncelik sırası. Mevcut panoda sayacın değiştiği bir tadilatsa duyurunun tadilat kurallarında PRO ekleme şartı yoktur; değişen sayaç "Tadilatta ne değişir?" tablosuna göre seçilir.

PRO sayaç bulunamıyor. Projeyi nasıl çizmeliyim?

Duyurular rahatlamayı yalnız tesisat muayene aşamasına bağlar. 25.02.2026 notu projede MASS onaylı sayaç ve (PRO'lu) haberleşme kablolarının yer almasını yineler; 04.03.2026 notu da projeye MASS sürecine uygun sayaç işlenmesini ister. Proje için ayrı bir esneklik yazılmamıştır (yukarıya bakın). Sahada PRO yerine EKO RS-485 takılırsa projeyle uyumun nasıl sağlanacağını duyuru söylemiyor; dağıtım şirketinize sorun.

Tek sayaçlı panoda EKO (haberleşmesiz) sayaç temin edilemiyor. Ne olur?

Hizmet alım yöntemiyle elektrikçi tarafından sayaçları tesis edilen başvurularda, "mevcut piyasa koşulları oluşuncaya kadar" yerine EKO RS-485 de tesisat muayenesinde kabul edilir (04.03.2026). Duyuru bir bitiş tarihi vermez; projede tek sayaçlı pano için EKO (haberleşmesiz) belirtilir.

AESA Enerji, elektrik iç tesisat projesini hazırlar ve dağıtım şirketi onay sürecini sizin adınıza yürütür; projede sayaç tipi, panonuzdaki sayaç sayısına ve dağıtım şirketinizin kuralına göre belirtilir. Ayrıntılar ve iletişim formu Elektrik Projeleri sayfasında.